معماری ایرانی با تمرکز بر استفاده از گچ به عنوان یکی از مصالح اصلی خود، همواره به عنوان یکی از نمادهای برجسته هنر و فرهنگ این سرزمین محسوب شده است. این مصالح با قابلیت های ویژه ای که دارا هستند، نه تنها به عنوان عنصر تزئینی بلکه به عنوان بستری برای ایجاد آثار هنری و معماری متفاوت به کار می رفته اند. در طول تاریخ، هنر گچبری ایرانی از تحولات و تکامل های فراوانی برخوردار بوده و مورد توجه هنرمندان و معماران قرار گرفته است.
با حمله اعراب به ایران، دوره ای جدید در تاریخ صنعت و معماری این منطقه آغاز شد. در این دوره، عناصر اصلی فرهنگ ساسانی در چارچوب فرهنگ اسلامی ادامه یافتند و هنرمندان، علیرغم تغییرات سیاسی و اجتماعی، به حفظ و ادامه این عناصر پرداختند. هنر اسلامی، با تأثیر قرآن و روش های پیامبر، شکل گرفت و به تدریج به طریقه ها و قوانین خود، هنر دیوارنگاری و معماری را تحت تأثیر قرار داد.
تحولات هنر دیوارنگاری در دوران اسلامی، باعث شد که الگوهای معماری و تزئیناتی متنوعی ایجاد شود. طرح هایی مانند سیمرغ، برگ های مو، گل و بوته، و نقوش ختایی و اسلیمی به نمادهای هنری تبدیل شدند که در بناهای مذهبی و معماری ایرانی مورد استفاده قرار می گرفتند. از سوی دیگر، در دوره عباسیان، با استفاده از آجر و پوشش گچی، تزئینات شگفت انگیزی در مساجد و بناهای دیگر ایجاد شد که به عنوان بخشی از بزرگترین نمونه های هنر گچبری ایرانی محسوب می شوند، همچون گچبری های مسجد جامع نائین.
نقوش هندسی
نقوش اسلیمی
نقوش حیوانی و پرندگان
کتیبه ها
نقوش انسانی
نظرات کاربران