درس: روش های برنامه ریزی و کنترل پروژه
موضوع: طراحی و ساخت
فرایند طراحی وساخت
طراحی و ساخت به عنوان یک سیستم یکپارچه (تلفیقی):
در برنامه ریزی هر سازه، تشخیص و درک ارتباط نزدیک بین فرآیند طراحی و ساخت از اهمیت بالایی برخوردار است. این دو مرحله می توانند به عنوان اجزای یک سیستم یکپارچه بررسی و مدیریت شوند تا کارایی و هماهنگی پروژه به حداکثر برسد.
طراحی، به معنای تعریف و شرح مراحل لازم برای ساخت یک سازه جدید است و معمولاً از طریق نقشه ها و مشخصات دقیق ارائه می گردد. در واقع، طراحی شامل شناسایی فعالیت ها و منابع مورد نیاز برای تبدیل یک ایده به یک محصول فیزیکی واقعی است.
از سوی دیگر فرآیند ساخت به اجرای عملی طرحی گفته می شود که توسط معماران و مهندسان برنامه ریزی شده است. در هر دو مرحله، یعنی طراحی و ساخت، انجام وظایف متعدد، تعیین اولویت ها و مدیریت ارتباطات بین فعالیت های مختلف ضروری است تا پروژه به طور منسجم و بدون نقص پیش رود.
درطراحی یک سازه چندین ویژگی منحصربه فرد وجود دارد که باید مد نظر گرفته شود حتی در مرحله ابتدایی دوره عمریک پروژه. این ویژگی ها عبارتند از :
1- تقریبأ هر سازه دارای طرح و ساختاری سفارشی است و اغلب برای تکمیل شدن نیاز به زمان طولانی دارد.
2- چون هر پروژه مربوط به مکان خاصی است انجام آن تحت تأثیر شرایط طبیعی، اجتماعی و سایر شرایط مکانی مانند آب وهوا، تأمین نیروی کارگر، کدهای ساختمانی محلی و غیره قرار می گیرد.
3- از آنجایی که طول عمر یک سازه بلند می باشد پیش بینی نیازمندیها و احتیاجات آینده کاری مشکل است.
4- به دلیل پیچیدگی تکنولوژی و تقاضای بازار، تغییر نقشه های طراحی شده در طی ساخت کار غیرعادی محسوب نمی گردد.
استفاده از یک سیستم یکپارچه در برنامه ریزی پروژه، امکان مدیریت همزمان دو فرآیند طراحی و ساخت را فراهم می کند و به تیم پروژه اجازه می دهد تا روش های مختلف را بررسی کرده و مطلوب ترین مسیر را که مورد توافق هر دو دیدگاه باشد، انتخاب کنند. این رویکرد باعث کاهش نیاز به بازدیدهای مکرر و بررسی های گسترده می شود و فرآیند پیشرفت پروژه از مرحله برنامه ریزی تا طراحی را تسریع می کند.
به عنوان مثال، در مراحل ساخت یک سازه، اگر مرحله حساس بارگذاری بر روی سازه نیمه تمام به عنوان بخشی از طرح کلی در نظر گرفته شود، می توان تأثیر این مرحله بر قالب بندی و جزئیات دیگر سازه را پیش بینی کرد. با این حال، اگر انتظار داشته باشیم که متخصصان طراحی مسئولیت این بخش ها را بپذیرند، لازم است ضمن پذیرش ریسک ها، از آن ها حمایت و تشویق شود.
به طور مشابه، وقتی پیمان کاران ساختمان مسئولیت های مهندسین را بر عهده می گیرند و این اقدام منجر به اجرای پروژه ای با کیفیت بالاتر می شود، تشویق این افراد نیز ضروری است. در صورتی که مالک ساختمان (کارفرما) مسئولیت ها و حمایت لازم برای کاهش ریسک و تشویق تیم را بر عهده نگیرد، تحقق کامل یک سیستم طراحی و ساخت یکپارچه امکان پذیر نخواهد بود.
در تجربه های اروپایی، مالکین معمولاً تمایل زیادی به مشارکت در تکنولوژی های نوین و پذیرش ریسک های احتمالی با طراحان و پیمان کاران دارند. به ویژه در موارد پیش بینی نشده مانند شرایط زیرزمینی یا ساختارهای صخره ای زمین، این مالکین فعالانه نقش ایفا می کنند. در نتیجه، طراحان و پیمان کاران نیز انگیزه پیدا می کنند تا روش های نوین برای کاهش زمان و هزینه ساخت معرفی کنند.
در روش های مرسوم اروپایی، مالک ابتدا یک طرح مفهومی ارائه می دهد و سپس پیمان کاران بر اساس آن، طرح های مفصل و کامل آماده می کنند. این طرح ها توسط مهندسین مالک بررسی و ارزیابی شده و می توانند به عنوان طرح های جایگزین یا بهینه مورد استفاده قرار گیرند. این رویکرد باعث ایجاد هماهنگی بهتر، کاهش ریسک و افزایش کیفیت پروژه می شود.
مثال: مسئولیت برای انجام نقشه های کارگاهی:
در ایالت آمریکا تمایل به عهده دارشدن وظایف و مسئولیت ها در صنعت ساختمان سازی با توجه به اوضاع جنجالی اخیر، در میان گروهها زیاد هم کار ساده ای نیست از سوی دیگر، اگر مالکین، معماران، مهندسین، پیمان کاران و سایر گروه ها که نماینده بخش های مختلف صنعت ساختمان سازی می باشند، به طور مشترک مسئولیت های وظایف مختلف رادر گروههای مناسب عهده دار نشوند در نتیجه استانداردهای کار، توسط تصمیمات قانونی ودادگاه تعیین خواهد شد. درتلاش برای هدایت وراهنمایی تمام طیف های شرکت کننده در یک پروژه ساختمانی، جامعه مهندسین راه و ساختمان آمریکایی در سال 1990 دستورالعملی را برای انجام عملیات حرفه ای تحت عنوان ((کیفیت در پروژه های ساخت)) صادر کردند ودر نظر داشتند با این دستورالعمل تغییراتی در تقسیم وظائف وفعالیت ها در فرایند طراحی و ساخت به وجود آورند.
نقشه های کارگاهی، نشان دهنده مجموعه جزئیات برای بناکردن یک ساختمان است که باید انعکاس دهنده هدف و علت اساسی طرح ساختاری اولیه باشد. این طرح ها توسط پیمان کار ساختمان تهیه شده و سپس توسط متخصص طرح بررسی می گردد. با این وجود، از آنجایی که مسئولیت آماده سازی طرح و نقشه های کارگاهی از قدیم به پیمانکاران ساختمان مربوط می شود، متخصصین طرح تنها نظارتی بر آن می کنند و فرایند بررسی و بازبینی طرح در واقع به صورت مشاوره ای صورت می گیرد و هیچ مسئولیتی برای دقت عمل آنها وجود ندارد.
این توجیه و دلیل تراشی توسط دادگاهی در رابطه با عدم موفقیت ساخت پیاده رو در هتل هایت در شهرkansas به طور غیرقابل قبول ارائه شد. در تهیه دستورالعمل ASCE برای انجام عملیات حرفه ای در کیفیت پروژه ساخته شده، ثابت شده که مسئولیت های آماده سازی نقشه های کارگاهی برای رشد و توسعه بسیار مشکل می باشد. طبق سنت، مالک یک ساختمان معمولأ خود را درگیر آماده سازی و بررسی نقشه های کارگاهی نمی کند و احتمالأ از مشکلات بالقوه آن نیز بی اطلاع است. در کارهای پیشنهادی، مالک ساختمان باید مسئولیت هایی را در زمینه فراهم کردن زمان کافی و تأمین بودجه به انضمام تأیید برنامه ریزی و زمان بندی کارهای اجرائی بر عهده بگیرد تا متخصصین طرح و پیمان کاران ساختمان وظایف خود را به بهترین نحو انجام دهند.
نظرات کاربران