مقدمه
فلسفه به عنوان یکی از قدیمی ترین و بنیادین ترین رشته های فکری بشری، نقش اساسی در شکل دهی به مفاهیم و نظام های اندیشگانی مختلف داشته است. این رشته که با پرسش های بنیادینی مانند ماهیت وجود، شناخت، اخلاق و معنا سروکار دارد، از نخستین مراحل پیدایش تمدن بشری در جستجوی حقیقت و درک عمیق تری از جهان و انسان بوده است. فلسفه از ریشه واژه یونانی “فیلوسوفیا” به معنای “دوستدار خرد” مشتق شده و به مرور زمان به یکی از ارکان اصلی تفکر در تمدن های مختلف تبدیل شده است.
از یونان باستان، که فیلسوفانی چون سقراط، افلاطون و ارسطو به تأسیس مبانی فلسفی پرداختند، تا دوران معاصر که اندیشمندان مختلف به بسط و توسعه دیدگاه های فلسفی پرداخته اند، فلسفه همواره به دنبال یافتن پاسخ هایی برای پرسش های بی پایان انسان درباره جهان و هستی بوده است. در طول تاریخ، فلسفه به شاخه های متعددی تقسیم شده است، از جمله متافیزیک، اخلاق، شناخت شناسی و فلسفه علم، که هر یک به بررسی جنبه های مختلف واقعیت و تفکر می پردازند.
فلسفه با تفکر و تعقل سر و کار دارد و تلاش می کند تا با استفاده از عقل و منطق به درک عمیق تری از واقعیت های جهان دست یابد. این رشته به ما کمک می کند تا نگاهی نظام مند و تحلیلی به جهان داشته باشیم و با درک روابط پیچیده میان انسان، جهان و خدا، به سوی یافتن حقیقت های بزرگ تر گام برداریم. در این میان، فهم تفاوت ها و شباهت های فلسفه با دیگر علوم و تأثیر آن بر زندگی فردی و اجتماعی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
فهرست مطالب
- کلیات فلسفه
- فصل اول: اهداف کلی
- فلسفه و فیلسوف
- تعریف فلسفه از سوی دکارت
- تعریف چیست؟
- تعریف فلسفه در نگاه راسل
- تعریفی کلی از فلسفه
- ویژگی های شناخت علمی
- تعریفی کلی از فلسفه
- جهان بینی یا فلسفه هر شخص
- معنای عام و خاص فلسفه
- بینش ژرف در مسائل فلسفی
- آغاز فلسفه و آغازگر آن
- سهم متفکران مشرق زمین در ظهور فلسفه یونان
- زادگاه اصلی فلسفه: شهر میلتیوس
- فلسفه در آغاز ظهور
- بسط فلسفه از زمان ارسطو
- فلسفه پس از رنسانس
- فلسفه در روزگار معاصر
- فصل چهارم: موضوع و مسائل فلسفی
- موضوع فلسفه در نظر کانت
- نگاه اگزیستانسیالیست ها درباره وظیفه فلسفه
- اثبات گرایان منطقی
- عقیده گروهی از فلاسفه درباره رسالت فلسفه
- مسائل فلسفه
- خلاصه ترین مسائل فلسفه
- رابطه فلسفه و مابعدالطبیعه
- مراد از مابعدالطبیعه چیست؟
- فصل پنجم: فلسفه علوم (فلسفه کاربردی)
- مهمترین فلسفه های کاربردی
- فلسفه دین
- فلسفه تاریخ
- فلسفه حقوق (قانون) چیست؟
- فلسفه سیاست (سیاسی) چیست؟
- نظریه های فلسفه سیاسی
- هدف فلسفه به طور کلی
- حقیقت چیست؟
- هدف علم تجربی و هدف فلسفه
- تعریف خواجه و اغلب فلاسفه اسلامی از فلسفه
- هدف فلسفه از دیدگاه ملاصدرا
- اهداف فلسفه در نظر فلاسفه اسلامی
- هدف فلسفه از نظر کارل یاسپرس
- فصل هشتم: لزوم فلسفه
- لزوم فلسفه برای چه؟
- فصل هشتم: روش های تحقیق در فلسفه
- ابزار شناخت و روش شناخت
- روش شناخت از دیدگاه دکارت و بیکن
- روش پیشنهادی افلاطون در موضوع شناخت
- روش ارسطویی در موضوع شناخت
- قواعد چهارگانه دکارت در روش تحقیق
- روش استقرایی (روش بیکن)
- روش های دیگر در باب شناخت
- فصل نهم: اهداف کلی
- آیا فلسفه علم کلی است؟
- وجوه مغايرت علم و فلسفه
- فصل دهم: فایده فلسفه
- فصل یازدهم: منطق و اقسام آن
- فصل دوازدهم: منطق قیاسی (نظری)
- علم و اقسام آن
- فکر چیست؟
- چرا نیاز به منطق؟
- موضوع منطق
- چرا منطق از الفاظ بحث می کند؟
- دلالت چیست؟
- اقسام دلالت
- کلي و جزئي و تعاریف آن ها
- نسبت اربعه یا نسبت های چهارگانه
- نسبت تساوی میان دو کلی
- تضاد چیست؟
- باب دوم: کلیات پنجگانه (خمس)
- اقسام کلی (کلیات خمس)
- عرض خاص یا خاصه
- باب سوم: معرف چیست؟
- اقسام تعریف
- اقسام دیگر تعریف
- باب چهارم: قضايا (تصدیقات)
- اقسام قضايا: حمليه و شرطیه
- اقسام حمليه
- حجت (استدلال)
- قیاس
- صناعات خمس (پنجگانه)
- فصل سيزدهم: منطق استقرائی (عملی)
- موضوع منطق عملی
- علم چیست؟
- طبقه بندی علوم
- روش تحقيق در علوم
- تجربه چه نوع روشی است؟
- روش های مشاهده ای
- آزمایش چیست؟
- فصل چهاردهم: تعريف مابعدالطبيعه
- تقسیمات مابعدالطبيعه
- فصل پانزدهم: شناخت شناسی
- مسائل شناخت شناسی
- معرفت شناسی
- معرفت شناسی انتقادی
- واقع گرایی
- انگارگرایی
- هدف شناخت در منظر ارسطوییان
- فصل شانزدهم: هستی شناسی
نظرات کاربران