شیوه معماری خراسانی یکی از مهم ترین و تأثیرگذارترین سبک های معماری در تاریخ ایران و جهان اسلام است که در منطقه تاریخی خراسان بزرگ (شامل بخش های وسیعی از شمال شرق و شرق ایران امروزی، افغانستان، ترکمنستان، تاجیکستان و ازبکستان) شکل گرفت و اوج خود را roughly از قرن ۳ تا ۷ هجری قمری (قرن ۹ تا ۱۳ میلادی) تجربه کرد. این سبک، پایه گذار بسیاری از نوآوری های معماری اسلامی شد و تأثیر عمیقی بر سبک های بعدی، به ویژه سبک آذری و سپس اصفهانی، گذاشت.
ویژگی های اصلی شیوه معماری خراسانی عبارت اند از:
- استفاده از خشت و آجر: مصالح اصلی در این سبک، خشت خام و آجرهای سنتی هستند که به شکل منظم و با طرح های هندسی خاص در بناها به کار می روند.
- ایوان ها و طاق ها: طاق های جناغی، قوس های تیزه دار و ایوان های مرتفع از شاخصه های بارز معماری خراسانی اند که هم زیبایی بصری دارند و هم عملکرد سازه ای مناسبی ارائه می دهند.
- گنبدهای دوپوسته: استفاده از گنبدهای دوپوسته با ساختار آجری و تزئینات هندسی، یکی از مشخصه های شاخص مساجد و آرامگاه های خراسان است.
- تزئینات آجری و کاشی کاری هندسی: الگوهای هندسی آجری و کاشی کاری های ساده اما متقارن در نمای داخلی و خارجی بناها دیده می شود، به ویژه در مسجدها و آرامگاه ها.
- فضاهای نیمه باز و حیاط مرکزی: بسیاری از ساختمان ها دارای حیاط مرکزی و فضاهای نیمه باز هستند که نور و تهویه طبیعی را تأمین می کنند.
- سازه های مقاوم در برابر زلزله: خراسان به دلیل زلزله خیز بودن، معماری آن به گونه ای طراحی شده که استحکام و دوام بنا در برابر زمین لرزه حفظ شود.
نمونه های شاخص شیوه معماری خراسانی شامل آرامگاه فردوسی در توس، مسجد جامع نیشابور و مجموعه های تاریخی سبزوار هستند که ترکیبی از عملکرد، زیبایی و مهندسی سنتی را به نمایش می گذارند
فهرست مطالب
سبک شناسی معماری ایران
معماری
معماری مسجد
مسجد جامع اصفهان
مسجد جامع اردستان
شیوه خراسانی
مسجد جامع اصفهان
مسجد جامع اولیه اردستان
مسجد جامع میبد
نظرات کاربران