پاورپوینت بررسی ویژگی های طبیعی و زیستی حوض سلطان قم

مقدمه
دریاچه حوض سلطان، واقع در ۴۰ کیلومتری شمال شهر قم، یکی از پدیده های طبیعی کم نظیر ایران محسوب می شود که به دلیل ویژگی های اقلیمی و زیست محیطی خاص، اهمیت فراوانی در حوزه های زیست شناسی، محیط زیست و زمین شناسی دارد. این دریاچه که گاهی با نام های دیگری مانند دریاچه ساوه قم نیز شناخته می شود، یک تالاب فصلی و فوق شور با مساحتی حدود ۲۴۰ کیلومتر مربع است و از چندین رودخانه و جوی آب تأمین می شود. به دلیل تغییرات فصلی و نوسانات سطح آب، شکل و وسعت دریاچه حوض سلطان به طور مستمر دستخوش تغییر می شود که این ویژگی، اکوسیستم ویژه و منحصر به فردی را در منطقه ایجاد کرده است.

حوض سلطان به دو بخش اصلی، یعنی حوض مره و حوض سلطان تقسیم شده که با یک آبراهه به یکدیگر متصل هستند. این تقسیم بندی باعث ایجاد تنوع زیستی و پراکندگی اکولوژیکی در بخش های مختلف دریاچه می شود. این منطقه علاوه بر زیبایی های طبیعی، به عنوان یک زیستگاه ارزشمند برای پرندگان مهاجر، پستانداران و خزندگان مطرح است و پوشش گیاهی متنوع آن، نقش کلیدی در حفظ تعادل اکوسیستم و حمایت از گونه های جانوری ایفا می کند. در خاک و آب دریاچه نیز انواع باکتری های نمک دوست وجود دارند که به دلیل ویژگی های ژنتیکی و فیزیولوژیکی ویژه، از نظر پژوهشی و زیستی اهمیت قابل توجهی دارند.

از نظر زمین شناسی و اقتصادی، دریاچه حوض سلطان دارای منابع معدنی غنی است که از جمله آن ها می توان به سدیم کلرید، سدیم سولفات، منیزیم کلرید و منیزیم سولفات اشاره کرد. این ترکیبات معدنی نه تنها ارزش صنعتی بالایی دارند بلکه نشان دهنده اهمیت اقتصادی و علمی این منطقه در کشور هستند. مطالعات نشان می دهند که میزان منیزیم استخراج شده از آب دریاچه حوض سلطان بین ۳۵ تا ۵۰ برابر میزان منیزیم موجود در آب دریاهای آزاد است که این امر پتانسیل بالای منطقه برای استخراج صنعتی و پژوهش های علمی را تأکید می کند.

از منظر زیست محیطی، دریاچه حوض سلطان به دلیل رژیم آبی فصلی و فوق شور، دارای پوشش گیاهی خاص در اطراف و حاشیه تالاب است. این پوشش عمدتاً در اضلاع شمالی و شمال غربی تالاب گسترده شده و شامل گونه هایی نظیر درمنه بیابانی، اشنان، تاغ زرد و سیاه، سودا و اسفناج است. این پوشش گیاهی نه تنها محل تغذیه و زیست پرندگان مهاجر مانند غاز خاکستری، آنقوت، لک لک و انواع عقاب است، بلکه در تثبیت خاک و جلوگیری از فرسایش نقش مهمی ایفا می کند.

حیات وحش این منطقه نیز بسیار متنوع است و علاوه بر پرندگان، شامل پستاندارانی مانند خرگوش، موش صحرایی، روباه و گهگاه آهو می شود. خزندگان مانند مارها و سوسمارها نقش مؤثری در کنترل بیولوژیک آفات دارند و انواع عنکبوت ها، رتیل ها، موریانه ها و مورچه های کمیاب نیز در اطراف دریاچه گسترده شده اند. مطالعات میکروبیولوژیکی نیز نشان می دهد که خاک های منطقه میزبان انواع باکتری های نمک دوست است که برخی از آن ها ویژگی های منحصر به فرد ژنتیکی و تولید آنزیم ها و آنتی بیوتیک های طبیعی دارند و ارزش بالایی برای پژوهش های بیوتکنولوژی دارند.