پاورپوینت نقش خانواده و تربیت فرزند در پیشگیری از اعتیاد

مقدمه
خانواده به عنوان نخستین و پایدارترین نهاد اجتماعی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت و رفتارهای کودکان و نوجوانان دارد. تعاملات والدین با فرزندان، میزان محبت و توجه و نحوه تعیین قواعد و انتظارات، مستقیماً بر رشد روانی، اجتماعی و هیجانی آنان تأثیر می گذارد. سبک فرزندپروری نه تنها رفتارهای روزمره فرزندان را شکل می دهد، بلکه مسیر زندگی آنان در بزرگسالی و نحوه مواجهه با آسیب ها و چالش ها را نیز مشخص می کند.

در فرزندپروری موفق خانواده می تواند به عنوان پایگاهی امن و حمایتی عمل کند که فرزندان را از رفتارهای پرخطر و اعتیاد دور نگه می دارد. خانواده های قاطع، که تعادلی میان محبت و انضباط برقرار می کنند، فرزندانی با اعتماد به نفس، عزت نفس بالا و توانایی تصمیم گیری مستقل تربیت می کنند؛ در حالی که سبک های مستبد، سهل گیر یا غافل، به دلیل کمبود حمایت یا بی توجهی، زمینه بروز مشکلات رفتاری و گرایش به مواد مخدر را فراهم می آورند.

شناخت دقیق نیازها و خواسته های فرزندان و نحوه مدیریت آن ها، از عوامل کلیدی پیشگیری از اعتیاد است. والدین با ایجاد محدودیت های منطقی، بیان واضح قواعد و فراهم کردن حمایت عاطفی، می توانند فرزندان را در مسیر سالم رشد هدایت کنند. بنابراین، توجه به نقش خانواده و سبک های فرزندپروری، به عنوان یکی از مؤثرترین راهکارهای پیشگیری از اعتیاد، امری ضروری و اثرگذار است.

اهمیت خانواده در پیشگیری

• خانواده در اجتماعی شدن کودک نقش اولیه دارد،
• مکان رشد توانایی ها و مهارت های مختلف است،
• زمینه مساعدی برای پیشگیری از بسیاری از مشکلات رفتاری، اختلالات و بیماری ها فراهم می کند،
• کودکان، در جریان رشد برای دریافت حمایت اجتماعی و هیجانی وهمچنین، تعیین رفتارهای مناسب از خانواده خود تاثیر می پذیرند،
• والدین نقش قوی در تعیین گروه های همسالان کودکان دارند.

تاثیر والدین
والدین نقش تاثیرگذاری بر ارزش ها، نگرش ها و باورهای کودکان ونوجوانان دارند.

انواع خانواده

• خانواده مستبد
• خانواده سهل گیر
• خانواده غافل
• خانواده قاطع

خانواده مستبد
در خانواده های مستبد، قواعد و قانون های خانوادگی زیاد است ولی محبت و توجه اندک است.
در خانواده های مستبد، این والدین هستند که برای فرزندان خود برنامه ریزی می کنند و در این برنامه ریزی ها به خواسته ها، علایق و سلیقه های فرزندان خود چندان اعتنایی ندارند.

والدین مستبد از فرزندان خود انتظارات ز

یادی دارند ولی معمولاً دلیل و منطق انتظارات خود را بیان نمی کنند. آنان کمتر با فرزندان خود در مورد برنامه هایی که برای آنان در نظر دارند، مشورت می کنند.
ابراز محبت و علاقه به فرزندان در این خانواده ها به شدت کم است.

والدین مستبد به نیازهای فرزندان خود توجه چندانی ندارند.

آنان فرزندان خود را موجوداتی مستقل از والدین نمی دانند.یعنی آنان فرزندان خود را به عنوان انسان های مستقلی به رسمیت نمی شناسند. بلکه فرزندان را جزئی از خود می دانند که جدایی ناپذیر است.

سبک برخورد خانواده های مستبد با خطاهای فرزندان خشن است. ملایمت، نرمی و مهربانی با فرزندان در این خانواده ها اندک است.

پیامد خانواده مستبد
با آن که تمام سخت گیری های خانواده های مستبد برای آن است که فرزندان توانمند وقوی داشته باشد، فرزندان این خانواده ها، ارتباط اجتماعی ضعیفی دارند، تصمیم گیری آنان بسیار ضعیف است و احتمال زیادی دارد که در پیدا کردن مسیر زندگی دچار اشتباه شوند.

خانواده سهل گیر
در خانواده های سهل گیر، انتظار و توقع از فرزندان کم و توجه و محبت زیاد است.
خانواده های سهل گیر قواعد و قانون خانوادگی برای فرزندان وجود ندارد. آنان معتقداند که همه امکانات زندگی باید در خدمت فرزندان باشد تا آنان احساس نارضایتی نکنند و محرومیتی تحمل نکنند. از نظر آنان، هر گونه انتظاری یا توقع مسئولیت یا وظیفه ای از فرزندان داشتن یک اشتباه است که باعث رنج و ناراحتی فرزندان می شود و به همین دلیل، آنان را بیش از اندازه آزاد، بی مسئولیت و بی برنامه می گذارند.

این والدین بسیار پذیرنده، مهربان با فرزندان هستند و به نیازها و آرزوهای آنان بیش از اندازه توجه دارند.

این والدین، نحوه سازگار شدن با شرایط زندگی را به فرزندان خود نمی آموزند و این که در موقعیت های مختلف چه رفتارهای مناسبی از خود نشان دهند.
والدین آسان گیر، باعث می شوند فرزندان خود در زندگی بزرگسالی خود مرتباً با شکست و ناکامی روبه رو شوند.