مقدمه
الگوی پرسید-پروسید (PRECEDE-PROCEED) یکی از مدل های جامع و کاربردی در حوزه بهداشت عمومی و برنامه ریزی سلامت است که به طور گسترده ای برای طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه های بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرد. این الگو بر اساس فرضیه ای استوار است که سلامت و رفتارهای بهداشتی تحت تأثیر عوامل مختلف اجتماعی، محیطی و فردی قرار دارند. بنابراین، هرگونه مداخله بهداشتی موفق باید به صورت چندبعدی و هماهنگ با این عوامل طراحی شود.
بخش اول این الگو که با نام “پرسید” (PRECEDE) شناخته می شود، بر نیازسنجی و شناخت اولویت های بهداشتی تمرکز دارد. در این مرحله، تحلیل اجتماعی، اپیدمیولوژیک و محیطی انجام می شود تا نیازهای جامعه و عوامل مؤثر بر سلامت شناسایی شوند. این تحلیل ها نه تنها به شناسایی مشکلات بهداشتی کمک می کنند، بلکه به تعیین اهداف مشخص و اولویت بندی اقدامات نیز یاری می رسانند.
بخش دوم الگو، “پروسید” (PROCEED)، به سیاست گذاری، اجرا و ارزشیابی برنامه های بهداشتی می پردازد. در این مرحله، با توجه به نتایج حاصل از بخش اول، برنامه های مداخله ای طراحی و اجرا می شوند. همچنین، فرآیند اجرای این برنامه ها به دقت مورد نظارت و ارزشیابی قرار می گیرد تا اثربخشی و تاثیرات آن ها بر سلامت جامعه مشخص شود.
یکی از ویژگی های برجسته الگوی پرسید-پروسید، ساختار منظم و مرحله بندی شده آن است که برنامه ریزان بهداشتی را از مرحله شناخت و تحلیل نیازها تا ارزشیابی نهایی برنامه راهنمایی می کند. این الگو به ویژه برای برنامه های بلندمدت که نیاز به تحلیل جامع و مستمر دارند، مناسب است. همچنین، این مدل امکان انجام ارزشیابی های فرآیندی، تأثیر و پیامد را فراهم می کند که به بهبود و اصلاح مداخلات در طول زمان کمک می کند.
الگوی پرسید-پروسید با ارائه رویکردی سیستماتیک و علمی به برنامه ریزی بهداشت، امکان طراحی مداخلات هدفمند و مؤثر را فراهم می کند. این پاورپوینت به تفصیل به معرفی و تبیین مراحل مختلف این الگو می پردازد و مثال های کاربردی از استفاده آن در برنامه های بهداشتی را ارائه می دهد.
فهرست مطالب
مقدمه
الگوی پرسید-پروسید
نیازسنجی برنامه های بهداشتی
شناسایی اولویت ها
تنظیم اهداف
تعیین معیارهای سیاست گذاری، اجرا و ارزشیابی
سرواژه های PRECEDE-PROCEED
نمای کلی الگوی پرسید-پروسید
مرحله اول: ارزیابی اجتماعی
مرحله دوم: ارزیابی اپیدمیولوژیک، رفتاری و محیطی
مرحله سوم: ارزیابی آموزشی و بوم شناختی
مرحله چهارم: ارزیابی مدیریتی، سیاست ها و طراحی مداخلات
مرحله پنجم: اجرا
مرحله ششم: ارزشیابی فرآیند
مرحله هفتم: ارزشیابی تأثیر
مرحله هشتم: ارزشیابی پیامد
نظرات کاربران